Otizm tanısı alan bir çocuğun eğitim süreci çoğu zaman okulda başlamıyor. Aslında evde, günlük hayatın içinde, küçük anlarda şekilleniyor. Sabah hazırlanırken, bir değişikliğe verilen tepkide, akşam eve dönüldüğünde yaşananlarda… Tüm bu parçalar bir araya geldiğinde eğitimin kendisi ortaya çıkıyor.
Tam da bu yüzden, otizmli çocukların eğitiminde aile ile okulun birbirinden kopuk ilerlemesi mümkün olmuyor. Okulda gözlenen bir davranışın evde nasıl devam ettiği, evde zorlanan bir durumun okulda nasıl karşılandığı süreci doğrudan etkiliyor. Aileyle okul arasında güçlü bir iletişim kurulduğunda, çocuğun ihtiyaçları daha net görülüyor ve eğitim daha anlamlı hâle geliyor.
Bu yaklaşımı Beyaz Koza’da eğitimin temeline oturtuyoruz. Burada eğitim sadece sınıf içinde yürüyen bir süreç olarak görülmüyor; aileyle sürekli temas hâlinde, birlikte ilerleyen bir yol olarak ele alınıyor. Çünkü otizm eğitiminde gerçek ilerleme, aynı dili konuşabilen bir aile–okul ilişkisiyle mümkün oluyor.
Aile-Okul İletişimi Otizm Eğitiminde Neyi Belirliyor?
Aile-okul iletişimi güçlü olduğunda, eğitim süreci daha net bir zemine oturuyor. Çünkü otizmli bir çocuğun gelişimi tek bir ortamda gözlemlenerek anlaşılmıyor. Okulda görülen bir davranışın evde nasıl devam ettiği, evde zorlanan bir alanın okulda nasıl karşılandığı eğitimin yönünü belirliyor.
Bu iletişim sayesinde eğitim yalnızca “uygulanan” bir plan olmaktan çıkıyor, yaşayan bir sürece dönüşüyor. Öğretmen çocuğu sınıf içinde tanırken, aile de evdeki gözlemleriyle bu tabloyu tamamlıyor. Böylece çocuğun güçlü olduğu alanlar daha net ortaya çıkıyor, zorlandığı noktalar daha doğru okunuyor.
Aile–okul iletişimi sağlıklı kurulduğunda genellikle şu farklar görülüyor:
- Eğitim hedefleri daha gerçekçi ve çocuğa uygun hâle geliyor.
- Davranışlar tek başına değerlendirilmek yerine bağlamıyla ele alınıyor.
- Evde ve okulda benzer yaklaşımlar benimsendiği için çocuk kendini daha güvende hissediyor.
Tüm bunlar, otizm eğitiminde ilerlemenin tesadüf olmadığını gösteriyor. Süreci belirleyen şey; kimin ne kadar bilgiye sahip olduğu değil, bu bilginin nasıl paylaşıldığı ve birlikte nasıl anlamlandırıldığı oluyor.
Tavsiye İçerik: Otizm Tanılı Çocuklar İçin Özel Eğitim Süreci Nasıl Planlanmalı?
Otizmli Çocuklarda Eğitim Neden Okul Duvarlarıyla Sınırlı Kalmıyor?
Otizmli bir çocuk için öğrenme, belirli saatlerde başlayıp biten bir süreç gibi işlemiyor. Günlük yaşamın içinde, farklı ortamlarda ve farklı kişilerle birlikte devam ediyor. Okulda kazanılan bir beceri, evde desteklenmediğinde kalıcı hâle gelmiyor; evde zorlanılan bir durum, okulda bilinmediğinde doğru şekilde ele alınamıyor.
Bu noktada aile-okul iletişimi, eğitimin parçalarını bir arada tutan bağ hâline geliyor. Aile, çocuğun gün içindeki tepkilerini, rutinlerini ve değişimlere verdiği yanıtları en yakından gözlemliyor. Okul ise bu gözlemleri eğitim hedefleriyle birleştirerek çocuğa daha uygun bir yol çizebiliyor. İki tarafın birbirinden habersiz ilerlediği bir durumda ise eğitim ister istemez kopukluk yaşıyor.
Eğitim süreci ev ve okul arasında bölündüğünde değil, bu iki alan birbiriyle konuştuğunda anlam kazanıyor. Aynı yaklaşımın her iki ortamda da sürmesi, çocuğun neyle karşılaşacağını bilmesini sağlıyor. Bu da hem davranışların daha kolay düzenlenmesine hem de öğrenmenin daha güvenli bir zeminde ilerlemesine yardımcı oluyor.
İletişim güçlü olduğunda aile, okulda yapılanları daha iyi anlıyor; okul da evde yaşananları hesaba katarak hareket ediyor. Böylece eğitim, tek bir mekâna bağlı kalmadan çocuğun hayatının tamamına yayılıyor.
Aile-Okul İletişimi Güçlü Olduğunda Eğitim Süreci Nasıl İlerliyor?
Aile ile okul arasında açık ve düzenli bir iletişim kurulduğunda, eğitim süreci daha sakin ve öngörülebilir bir hâl alıyor. Çocuk, evde ve okulda benzer tepkilerle karşılaştığında neyin beklendiğini daha kolay anlıyor. Bu da hem davranışlarda hem de öğrenme sürecinde istikrar sağlıyor.
İletişimin güçlü olduğu durumlarda, yaşanan zorluklar “sorun” olarak etiketlenmek yerine sürecin doğal bir parçası olarak ele alınıyor. Aile, okulda gözlenen bir davranışın nedenini daha iyi kavrıyor; okul da evde yaşananları dikkate alarak yaklaşımını güncelliyor. Böylece eğitim, tek yönlü ilerleyen bir plan olmaktan çıkıp birlikte şekillenen bir sürece dönüşüyor.
Bu tür bir iletişim ortamında genellikle şu değişimleri gözlemliyoruz:
- Çocuğun tepkileri daha tutarlı hâle geliyor, ani değişimler azalıyor.
- Öğrenilen beceriler farklı ortamlarda da kullanılmaya başlanıyor.
- Aile, sürecin dışında kalmadığını hissediyor ve eğitime daha güvenle eşlik ediyor.
En önemlisi de çocuk, çevresindeki yetişkinlerin aynı dili konuştuğunu fark ediyor. Bu güven duygusu, otizmli çocukların eğitiminde ilerlemenin en güçlü desteklerinden biri hâline geliyor.
Aile-Okul İletişimi Güçlü Olduğunda Eğitim Nasıl Hissediliyor?
Aile ile okul arasında iletişim güçlü olduğunda bunu ilk fark eden genellikle çocuk oluyor. Evde yaşanan bir durum okulda tanınıyor, okulda yapılan bir çalışma evde yabancı gelmiyor. Çocuk, karşısındaki yetişkinlerin birbirinden kopuk olmadığını hissediyor. Bu his, çoğu zaman söze dökülmese bile davranışlara yansıyor.
Bu tür bir iletişimde süreç daha sakin akıyor. Küçük zorlanmalar panik yaratmıyor çünkü herkes neyin neden yaşandığını az çok biliyor. Aile, okuldan gelen geri bildirimleri anlamlandırabiliyor; okul da evde paylaşılan gözlemleri eğitimin doğal bir parçası olarak görüyor. Böylece “neden böyle oldu?” sorusu yerini “buradan nasıl devam edebiliriz?” sorusuna bırakıyor.
İletişimin güçlü olduğu bir eğitim sürecinde beklentiler de daha gerçekçi oluyor. Her adımın hemen sonuç vermesi beklenmiyor, küçük ilerlemeler fark ediliyor. Aile sürecin dışında kalmadığını hissediyor, okul ise çocuğu yalnızca sınıf içindeki hâliyle değil, bütünlüklü bir şekilde tanıyor.
Belki de en önemlisi şu oluyor: Eğitim, sadece uygulanan bir program gibi durmuyor. Yaşanan, konuşulan ve birlikte taşınan bir sürece dönüşüyor.
Tavsiye İçerik: Otizmli Çocuklarda Özel Eğitim Okulu Ortamı Davranışları Nasıl Etkiler?
Aile-Okul İletişimi Zayıf Olduğunda Ne Oluyor?
Bazen her şey yolundaymış gibi görünüyor. Çocuk okula gidiyor, evde rutin devam ediyor, eğitim sürüyor. Ama bir noktada şu cümleler duyulmaya başlıyor:
“Evde böyle değil ama…”
“Okulda yapıyormuş ama biz hiç görmedik.”
İşte bu cümleler, iletişimin zayıfladığını haber veriyor.
Aile ile okul aynı çocuğa bakıyor ama aynı yerden bakmıyor. Okul, sınıf içindeki davranışı görüyor; aile ise günün geri kalanını yaşıyor. Bu iki bakış birbirine temas etmediğinde, çocuğun davranışları parça parça kalıyor. O zaman da bir davranışın neden ortaya çıktığını anlamak zorlaşıyor.
İletişim yeterince kurulmadığında, küçük aksaklıklar büyüyor. Aile kendini dışarıda hissedebiliyor, okul ise evde neler yaşandığını ancak tahmin edebiliyor. Çocuk içinse durum daha karmaşık hâle geliyor; çünkü farklı ortamlarda farklı tepkilerle karşılaşıyor. Ne zaman, neyin beklendiğini kestirmek zorlaşıyor.
Bu noktada sorun eğitimde değil, eğitimi taşıyan bağda ortaya çıkıyor. Bağ zayıfladığında, iyi niyetle yapılan her şey bile etkisini kaybedebiliyor.
Beyaz Koza’da Aile-Okul İletişimi Neden Bu Kadar Önemsiyoruz?
Birçok yerde aileyle iletişim kurulduğu söyleniyor. Beyaz Koza’da ise biz bu iletişimi, eğitimin yanına eklenen bir detay değil; sürecin kendisi olarak görüyoruz.
Beyaz Koza’da aile, sadece bilgilendirilen tarafta kalmıyor. Çocuğun evdeki hâli, günlük yaşamdaki tepkileri ve küçük değişimler eğitim planının parçası oluyor. Okulda yapılan çalışmalar, aile için anlaşılır ve takip edilebilir şekilde paylaşılıyor.
Bu sayede Ankara otizm okulu arayışında olan ailelerin en çok ihtiyaç duyduğu güveni sağlıyoruz. Çünkü burada iletişimi belirli aralıklarla kurulan bir temas değil, süreci ayakta tutan temel yapı olarak ele alıyoruz.
Otizm Tanılı Çocuğunuzun Eğitim Sürecini Birlikte Konuşalım
Otizmli bir çocuğun eğitiminde aile-okul iletişimi güçlü olduğunda, süreç daha anlaşılır ve daha güvenli ilerliyor. Nelerin yapıldığını, neden yapıldığını bildiğinizde hem çocuğunuzu hem de kendinizi daha sağlam bir zeminde hissediyorsunuz.
Eğer siz de çocuğunuzun eğitim sürecinde okulla gerçekten temas kurmak, sorularınızı doğrudan sorabilmek ve bu yolun birlikte yürünüp yürünmediğini görmek istiyorsanız, Beyaz Koza ile iletişime geçebilir, süreci birebir konuşabilirsiniz.
Bir Yanıt